• Muharrem İNCE – Cumhurbaşkanı Adayı
  • UYAROĞLU SARRAF
  • S.Sadi BİLGİÇ Isparta Milletvekili Adayı

logo

Kooperatifçilikte Mentorluk


Ünal Örnek
unalornek@hotmail.com

Kooperatifçilik hareketinin en önemli sorunlarından biri hiç şüphesiz idari ve teknik kapasite sorunudur. Gelişmiş ülkelerde bu sorun sahip oldukları eğitim düzeyi çerçevesinde kolaylıkla aşılırken geri kalmış ülkeler ve ülkemizde kooperatifçilikteki en büyük sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Ortaklardaki genel eğitim düzeyi düşüklüğü kooperatiflerin kurulmasında ve çalışmalarını sürdürmesinde problemlere neden olmaktadır. Karşılaşılan sorunların çözümü çoğu kez devletten beklenmekte, kooperatifçilik hareketinin temelindeki kendi sorunlarını kendin çöz anlayışından uzaklaşılmasına yol açmaktadır. Hatta adı kooperatif olmakla birlikte kooperatifçilik ilkeleri dışında faaliyet gösteren kooperatifler ve kooperatifçiler ortaya çıkmaktadır. Toplumda kooperatifçilik modeli ile ilgili olumsuz fikirlerin oluşmasına yol açmaktadır.

Kooperatifçilik ilkeleri ile hareket eden ve kurulan bir sosyo ekonomik girişimdir. Kooperatifler bilgi ile kurulur ve yönetilir. Kooperatifler kayıtlı ekonominin en önemli modelidir. Bilmeden anlamadan, sadece kulaktan dolma bilgiler ve kısa dönemli menfaatler için kooperatif ortağı olunmaz. Kooperatife ortak olmak idari ve mali sorumluluk getirir. Kooperatiflerdeki yanlış bir uygulama ve kararın sorumlusu tüm ortaklardır. Kooperatifler her girişim gibi yasalar çerçevesinde kurulması ve yürütülmesi gereken bir yatırım fikridir. Eğer uygulama ile ilgili bir bilgi eksikliği duyuluyor ise bir yerlerden sadece sözle bilgi almak yetmez.

Kooperatifin kurulması gerek fikri gerekse statüsü açısında uzun bir araştırma ve hazırlığı gerektirmektedir. Kooperatifçilik ile ilgili resmi kurum ve kuruluşlardan destek alınabilir ancak bu yetmemektedir. Kooperatifçilik konusunda profesyonel bir yardım alınması ve kooperatif kurulduğunda da profesyonel bir kişi çalıştırmak ve danışmanlık almak önemlidir. Kooperatifçilik her girişim gibi bilgi ve deneyime dayanan bir ticari hareket sayılır.

Kooperatiflerimizin büyük çoğunluğunun yöneticileri canım biz biliyoruz, böyle bedavadan hiç masraf yapmadan idare ederiz. Devlet şu projemize bir para versin bir ondan sonra düşünürüz. Zaten alacağımız elemanlar benden fazla bilemez. Birde danışmana ve çalışana verecek paramız yok.  Kapasite nedir ki ilgili görevlilere sorarız. Başkalarından para vermeden faydalanırız. Sorun olduğunda görevlilerden yardım alırız. Şu an kimseye ihtiyacımız yok. Zaten kooperatifimiz çok küçük bu maliyeti taşıyamayız. Nasıl olsa böyle idare ederiz. Gittiği yere kadar gider. Sonrası Allah kerim  diye düşünürler.

Kooperatiflerin yönetiminde ortaya çıkan bir sorun karşısında çoğu kooperatif bilgisizlik ve deneyimsizlik nedeniyle aciz kalırlar. Çevrelerinde bilgi düzeyi yüksek kooperatiflerden ve liderlerinden destek alırlar. Resmi görevlilerin destek ve anlayışına sığınırlar, bazen de bile bile yaptıkları hataların çözümün resmi yetkililerden beklerler. Bırakın geleceğe yönelik plan ve projeleri yapmayı ve geleceğe yönelik stratejiler ortaya koymayı bir genel kurulu bile yapmakta zorluk çekerler. Bu tablo bazı kötü niyetli kooperatif yöneticileri tarafından suistimal bile edilir. Zaten kooperatiflere yönelik zarar veren yorumlar bu noktada başlar.

İş dünyasında sıkça sözü edilen danışman, akıl hocası, iş koçu olarak çeşitli şekillerde tanımlanan ve yetkilendirilen mentorluk kooperatifçilk hareketi içinde de yer almaya başlamıştır. Ülkemizde değeri özel sektörde bile anlaşılamayan mentorluk kooperatifçilikte öncü olan gelişmiş ülkelerde profesyonel bir iş dalı olarak görülmektedir. Kooperatiflere ait markalar ve innovatif ürünler sadece ülke içinde değil dünyanın her yanına yayılmaya başlamıştır. Ülkelerde en geri kalmış yörelerden bile markalar ortaya çıkmış, zenginlik üretilen bir ortam yaratılmıştır. Bu konuda en önemli örneklerden biri İspanya’daki Mondragon Kooperatifleridir. Bu örnekleri daha da artırmak mümkündür.

Danışmanlık desteği kapsamında geniş yetkilerle donatılmış mentorlar kooperatiflere yön vermekte, stratejilerin geliştirilmesinde, uygulamalardaki aksaklıkların çözülmesinde görevler üstlenmektedirler. Eğitim ve deneyim altyapısı güçlü mentorlar kooperatifçilik hareketinde öncü olacak birçok başarılı çalışmaya imza atmaktadırlar. Tabii en önemlisi böyle bir mesleğin ortaya çıkmasında başta bilim çevreleri olmak üzere uzman kişi ve kuruluşlarda destek vermektedir. Kooperatifçiliğin ne olduğunu ve nasıl çalışması gerektiği konusunda çağa göre çözümleri araştırmakta ve uygulama için fırsatlar oluşturmaktadırlar. Bir ölçüde mentorluk konusunda çalışma yapanların mesleki açıdan gelişmesi için destek sağlamaktadırlar. Kooperatiflerin ekonomik olduğu kadar sosyal gücünün ülkeye katkı sağlaması için öncü roller üstlenmektedirler.

Bugün üzücü olan kooperatifçiliğin öneminin Yüksek Öğretim Kurumu ve birçok akademisyen bile farkında değildir. Ülkemizde ve dünyadaki global ekonomik krizin çözümünde kooperatiflerin ön plana çıktığı bir bakıma görülmemektedir. Bu konuda çaba gösteren akademisyenlerin görüşleri bile onları aydınlatmaya yetmemektedir. Günümüzde kooperatifçilik eğitiminde ve uygulamalarda sorunlar yaşansa da bu alanda bilimsel çalışma yapan akademisyenlere büyük ihtiyaç vardır. Bu alanda eğitim veren okullarımızda mentorluk için altyapının oluşturulmasında en büyük rolü üstleneceğini göz ardı edilmemelidir. Kooperatifçilikte Mentorluğa ilgi duyacak, bu alanda kendini geliştirecek öğrencilere iş ortamı yaratılacağı ve yeni kooperatif girişimlerine ve değişimi isteyen ve çağı yakalamak isteyen kooperatifler de destek olacağı düşünülmelidir.  Ayrıca bugün dünyada üniversitelerde bile başta yurt ve işletmelerde kooperatifçilik modelinin uygulandığı, üniversite ve kampüs kooperatiflerinin hızla yayıldığı dikkate alınmalıdır.

Dünyada olduğu gibi ülkemizde de yeni kooperatif fikirleri ve girişimleri hızla gelişmektedir. Hiç şüphesiz iş dünyasındaki diğer kuruluşlar gibi kooperatiflerinde gelişmeleri ve çağı yakalamaları iyi yetişmiş mentorlara ihtiyaçı vardır. Bunu başaramayacak olanların gelecekte ayakta kalması ve yaşaması mümkün değildir. Kooperatifçilik ile ilgili çevrelerin mentorluk konusunda iş dünyasının ortaya koyduğu yöntem ve politikalar çerçevesinde yaklaşımlar sergilemesi gereklidir. Kooperatifçilik ile ilgili çalışma yürüten deneyimli ve bilgili kooperatifçilerin bu alanda çalışmaları için ortam yaratılmalıdır. Kooperatifçiliğin kendi çözümün kendi yaratma modeli olduğu dikkate alınmalı, devletten çözüm beklemek yerine gerçek çok çözümün kooperatifçilerce bulunacağı unutulmamalıdır. Ülkemiz kooperatifçilik hareketinin de mentorlara ihtiyacı olduğu bilinmelidir.

Etiketler: »
Share
570 Kez Görüntülendi.

Yorum yapabilmek için Giriş yapın.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Partiler ve adaylar dikkat! Seçmeni seçim sistemiyle ilgili bilgilendirmelisiniz…

    17 Mayıs 2018 Köşe Yazıları, Tüm Manşetler

    Birkaç yazıdır, seçim sistemi ve düzeniyle ilgili yazılar yazınca, hiç beklemediğim bazı tepkiler aldım. Aldığım tepkilerin çoğunun ortak yönü şu: Ben bu konunun böyle olduğunu bilmiyordum, ben böyle hesaplandığını bilmiyordum. Hakikaten beklediğimin üzerinde ilgi oldu yazılara, bu da net bir biçimde şunu ortaya koyuyor: Oy kullanacak seçmenin büyük çoğunluğu, atacağı oyun milli iradeye nasıl yansıyacağını bilmiyor. Bu bakımdan, iktidar ya da muhalefet fark etmez, seçime giren tüm parti ve adayların bu seçim sistemini öncelikle seçmenl...
  • Mevcut seçim sistemi değişmezse, Türkiye istikrarsızlık girdabından çıkamaz

    09 Mayıs 2018 Köşe Yazıları, Tüm Manşetler

    16 Nisan 2017 referandumu ile cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçildi. Bu sisteme geçiş için çıkarılan uyum yasalarının arasında Milletvekili Seçim Kanunu da bulunmaktaydı. MHP lideri Devlet Bahçeli’nin dayatmasıyla milletvekili seçimi için getirilen ittifak modeli, yeterince iyi düşünülmeden, tartışılmadan uygulamaya konuluyor. Önümüzdeki 24 Haziran seçimlerinde, seçmen olarak cumhurbaşkanı için ve milletvekillikleri için oy kullanacağız. Eğer, ilk turda cumhurbaşkanı adaylarından biri % 50+1 oya ulaşamazsa iki hafta sonra, seçimde...
  • Yeni seçim sistemine göre milletvekilleri nasıl dağıtılacak?

    07 Mayıs 2018 Köşe Yazıları, Tüm Manşetler

    24 Haziran seçimlerinde Türkiye, 1980 Anayasasıyla uygulanmaya başlanan % 10 barajlı d’Hondt sistemini uygulamayı sürdürecek. Ancak, sisteme eklenen önemli bir yeniliğin pek çok kişi tarafından yeterince bilinmediği görülüyor. Seçim sistemine getirilen yenilik, partilerin bir ittifak çatısı altında seçime girebilmesine imkan sağlanmasıdır. Söz konusu değişiklik 16 Mart 2018 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu düzenlemenin 21. maddesinde 2839 Sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu’nun “Bir seçim çevresinde siyasi...
  • 24 Haziran’da Isparta’da hangi parti kaç milletvekilliği kazanacak?

    01 Mayıs 2018 Köşe Yazıları, Tüm Manşetler

    Erken genel seçim telaşı her yeri sardı. Tabii ki, herkesin odaklandığı konu, cumhurbaşkanlığı seçimini kimin kazanacağı konusu. İşin doğrusu da, bu seçim ve yönetim düzeninde cumhurbaşkanı seçimi doğal olarak daha önemli. Ancak, sistemin kendi içinde çelişkili olduğu husus, milletvekili seçim düzeninin cumhurbaşkanlığı seçim sistemiyle paralellik taşımaması, yani güçlü bir cumhurbaşkanını destekleyecek güçlü bir meclisin oluşmaması ihtimalidir. Eğer, 16 Nisan 2017’de yapılan referandum sonuçlarına benzer bir dağılım, milletvekili s...
ev eşya depolama eşya depolama