Yalvaç esnafı üniversite öğrencisini ağırlamaya hazır mı?

Yalvaç’taki yükseköğretim kurumlarına bu yıl 623 yeni öğrencinin yerleşmesiyle ilçemizdeki üniversite öğrencisi sayısının yaklaşık 1.500’e ulaşması bekleniyor. Peki Yalvaç’ın esnafı, işletmeleri ve hizmet sektörü bu genç nüfusa ne kadar hazır? Öğrenciye yalnızca “müşteri” olarak bakmak yerine, ihtiyaçlarını anlayan, bütçesine uygun seçenekler sunan ve kendisini bu şehrin bir parçası gibi hissettiren işletmeler önümüzdeki dönemin kazananları olacak…

Her eğitim öğretim yılı başında Yalvaç’a yüzlerce genç geliyor. Kimi İstanbul’dan, kimi İzmir’ den, Ankara’dan, Antalya’dan, Konya’dan, Diyarbakır’dan, Karadeniz’den, Ege’den… Büyük bölümü ilçemizi daha önce hiç görmemiş, nerede yemek yiyeceğini, nereden alışveriş yapacağını, hangi kafeye gideceğini, nerede saçını kestireceğini, hangi marketin uygun olduğunu ve bir ihtiyacı olduğunda kime başvuracağını bilmiyor.

Bu yıl tablo daha da önemli. Yalvaç’taki bir fakülte ve üç meslek yüksekokuluna 623 yeni öğrencinin yerleşmesiyle birlikte ilçedeki üniversite öğrenci nüfusunun yaklaşık 1.500 kişiye ulaşması bekleniyor. 1.500 üniversite öğrencisi demek yalnızca 1.500 kişilik bir nüfus değil. Konaklamadan yeme içmeye, ulaşımdan giyime, kırtasiyeden teknolojiye, kuaförden kafelere, marketlerden spor salonlarına kadar onlarca sektörü doğrudan ilgilendiren önemli bir ekonomik hareketlilik demek.

Asıl mesele ise şu: Yalvaç bu öğrencilerin parasını harcadığı bir yer mi olacak, yoksa severek yaşadığı ve mezun olduktan sonra bile güzel hatırladığı bir üniversite şehri mi?

Bu sorunun cevabını büyük ölçüde Yalvaç esnafının ve hizmet sektörünün öğrencilere yaklaşımı belirleyecek.

 

Öğrencinin ilk baktığı şey: Fiyat

Bugünün üniversite öğrencisinin en önemli gündemlerinden biri ekonomik şartlar. Bir öğrenci ay içerisinde barınma, ulaşım, yemek, telefon, internet, kırtasiye, kişisel bakım ve sosyal hayat gibi birçok harcamayı sınırlı bir bütçeyle karşılamak zorunda. Bu nedenle Yalvaç esnafının öğrenciye ulaşmasının en kolay yollarından biri, gerçekten anlamlı öğrenci fiyatları oluşturmak.

Ancak burada önemli bir ayrıntı var. Öğrenci indirimi demek normal fiyatı yükseltip ardından sembolik yüzde 5 indirim yapmak değildir. Gençler fiyatları çok hızlı karşılaştırıyor. Birkaç işletmenin menüsünü, market fiyatını veya internet üzerindeki fiyatları saniyeler içerisinde görebiliyorlar. Bu nedenle uygun fiyat kadar adil fiyat da önemli.

Lokantalar öğrenci menüsü hazırlayabilir. Kafeler ekonomik çay-kahve seçenekleri oluşturabilir. Berberler ve kuaförler öğrenci tarifesi uygulayabilir. Fotokopiciler dönemlik paketler hazırlayabilir. Spor salonları öğrenci üyeliği sunabilir. Telefoncular ve bilgisayarcılar öğrencilere küçük bakım ve tamir hizmetlerinde avantaj sağlayabilir.

Burada işletmenin kaybettiği değil, kazandığı düşünülmeli. Bir öğrenciden bugün 20 lira daha az kazanmak, o öğrenciyi dört yıl boyunca müşteriniz yapmak anlamına gelebilir.

 

Öğrenciyi bir defalık değil, sürekli müşteri ve reklam elçisi olarak görmek gerekiyor

Yalvaç’a ilk defa gelen öğrenci ilk birkaç hafta içerisinde kendisine bir yaşam haritası oluşturur.

Hangi marketten alışveriş yapacağını, hangi lokantaya gideceğini, hangi kafede oturacağını, hangi berbere gideceğini, hangi kırtasiyeyi kullanacağını, nereden sipariş vereceğini büyük ölçüde ilk günlerde belirler.

Bir işletme açısından özellikle eylül ve ekim ayı bu nedenle çok önemli. Yeni gelen öğrenciye ilk temasınız, dört yıl sürebilecek bir müşteri ilişkisini ve gönüllü reklam elçisi ilişkisini başlatabilir. Bir esnafın “Hoş geldin, öğrencisin herhalde” diyerek göstereceği küçük bir ilgi bile genç üzerinde düşündüğümüzden daha büyük etki bırakabilir.

Bunun tam tersi de geçerli. “Nasıl olsa öğrenci, mecbur alacak” anlayışıyla yüksek fiyat isteyen, ilgisiz davranan veya öğrenciyi ikinci sınıf müşteri gibi gören işletme bugün bir satış yapabilir ama yarın onlarca müşteriyi kaybedebilir.

Çünkü üniversite öğrencileri birbirleriyle çok hızlı iletişim kuruyor. Bir işletmenin iyiliği de kötülüğü de Whats App gruplarında, Instagram’da ve öğrenci çevrelerinde kısa sürede yayılıyor.

 

 

Lokantalar ve kafeler için büyük fırsat

Üniversite öğrencilerinin Yalvaç ekonomisinde en fazla hareket oluşturacağı sektörlerin başında kuşkusuz yeme-içme geliyor.

Öğrencinin beklentisi aslında çok karmaşık değil: Doyurucu porsiyon, temiz ortam, makul fiyat ve samimi hizmet.

Lokantalar yalnızca klasik menü anlayışında kalmak yerine öğrencinin cebine uygun alternatifler üretebilir. Çorba + ana yemek, tost + ayran, makarna + içecek, hamburger + içecek gibi sabit fiyatlı öğrenci menüleri oluşturulabilir.

Sabah erken saatte okula giden öğrenciler için ekonomik kahvaltı paketleri düşünülebilir. Özellikle akşam saatlerinde yurtlarda kalan öğrenciler açısından paket servis önemli hale geliyor.

İşletmeler WhatsApp üzerinden sipariş alabilir; menülerini Instagram üzerinden düzenli paylaşabilir.

Kafelerde ise artık yalnızca masa ve sandalye yetmiyor. Öğrencinin beklentileri arasında kaliteli internet bağlantısı, telefon ve bilgisayarını şarj edebileceği prizler, rahat oturma alanları ve arkadaşlarıyla uzun süre vakit geçirebileceği bir ortam bulunuyor.

Birçok öğrenci ders çalışmak için de kafeleri kullanıyor. Yalvaç’ta birkaç işletmenin gerçekten “öğrenci dostu” anlayışı oluşturması ciddi karşılık görebilir.

 

Marketler küçük paketleri düşünmeli

Bir aile dört kişilik alışveriş yaparken öğrenci çoğu zaman tek kişilik alışveriş yapıyor. Bu nedenle market ve bakkalların ürün çeşitliliğini öğrenci yaşamına göre düşünmesinde yarar var.

Tek kişilik veya küçük paketli ürünler, pratik yemek malzemeleri, kahvaltılık ürünler, hazır ve dondurulmuş gıdalar, uygun fiyatlı temizlik ürünleri, su ve içecekler öğrencinin en sık ihtiyaç duyacağı kalemler arasında. Özellikle yurt ve öğrenci evlerinin bulunduğu bölgelerdeki işletmeler öğrencinin günlük alışkanlıklarını gözlemleyerek ürün çeşitliliğini buna göre düzenleyebilir. İşletmeler öğrenci kartıyla küçük indirimler ya da belirli günlere özel kampanyalar da oluşturabilir.

 

Ev sahiplerine ve emlakçılara sorumluluk düşüyor

Üniversite öğrencilerinin Yalvaç hakkında ilk kanaatinin oluştuğu alanlardan biri barınma. Burada ev sahiplerine ve emlak sektörüne önemli görev düşüyor. Öğrenciye “nasıl olsa mecbur” anlayışıyla yaklaşmak Yalvaç’ın öğrenci şehri olma iddiasına zarar verir. Kira bedellerinin makul olması, depozito ve diğer şartların açık şekilde anlatılması, öğrenciye teslim edilen evin temiz ve kullanılabilir durumda olması önemli. Mobilyalı veya yarı mobilyalı küçük dairelere öğrenci açısından ciddi ihtiyaç olabilir. Buzdolabı, çamaşır makinesi, yatak, masa, sandalye ve internet altyapısı bulunan daireler öğrenciler için büyük avantajdır. Emlak işletmeleri de ilan verirken yalnızca “kiralık daire” yazmak yerine okul mesafesi, otobüs durağı mesafesi, ısınma sistemi, internet altyapısı ve eşya durumunu açıkça belirtirse öğrenciye çok daha kolay ulaşabilir.

 

Mobilyacıdan ikinci el eşya satan işletmeye kadar yeni bir pazar var

Öğrenci evine çıkan gençlerin ihtiyaçlarını düşünelim: Yatak, çalışma masası, sandalye, kitaplık, küçük dolap, elektrikli ısıtıcı, ütü, kettle, küçük ev aletleri, tencere, tava, tabak, çatal, bardak… Bütün bunlar yerel işletmeler açısından yeni bir pazar oluşturuyor. Yalvaç’taki mobilyacılar ve ev eşyası satan işletmeler küçük ölçekli “öğrenci evi başlangıç paketi” hazırlayabilir. İkinci el eşya piyasası da geliştirilebilir.  Mezun olup Yalvaç’tan ayrılan öğrencinin eşyasını yeni gelen öğrenciyle buluşturan güvenilir bir sistem kurulması hem ekonomik hem çevreci olacaktır.

 

Kırtasiyeciler öğrencinin işini kolaylaştırmalı

Üniversite hayatının vazgeçilmezlerinden biri fotokopi, çıktı, spiral, kitap, defter ve kırtasiye ihtiyaçları. Özellikle sınav dönemlerinde bu talep büyük ölçüde artar. Kırtasiyeler öğrencilere dönemlik veya toplu çıktı paketleri hazırlayabilir.

WhatsApp’tan PDF gönderip öğrencinin mağazaya geldiğinde çıktısını hazır bulabileceği bir sistem bile ciddi kolaylık sağlar. Bugünün öğrencisi çoğu zaman hizmetin fiyatı kadar hızına ve kolaylığına da bakıyor.

 

İnternet artık lüks değil, temel ihtiyaç

Üniversite öğrencisinin yaşamında internet en temel ihtiyaçlardan biri. Ders notları, üniversite bilgi sistemi, ödevler, araştırma, banka işlemleri, sosyal medya, görüntülü görüşmeler ve eğlence tamamen internet üzerinden yürütülüyor. Bu nedenle apart ve yurt işletmelerinin “internet var” demesi yetmez; gerçekten kullanılabilir hızda ve istikrarlı internet sağlaması gerekir. Kafeler açısından da ücretsiz ve kaliteli Wi-Fi önemli tercih nedenlerinden biri olabilir. Telefon ve bilgisayar işletmeleri için de öğrenci nüfusu önemli bir pazar. Ekran koruyucudan şarj kablosuna, kulaklıktan ikinci el telefona, bilgisayar tamirinden yazıcı işlerine kadar çok sayıda ihtiyaç ortaya çıkacaktır.

 

Kuaförler, berberler ve kişisel bakım işletmeleri

Yaklaşık 1.500 genç nüfus berber, kuaför ve kişisel bakım sektörü açısından önemli bir müşteri kitlesidir. Bu işletmelerin yapabileceği en basit şeylerden biri öğrenci tarifesi oluşturmak. Belirli günlerde öğrenci indirimi uygulanabilir.

Özellikle yeni gelen öğrencilerin işletmeleri tanıması açısından sosyal medya kampanyaları etkili olabilir. “Öğrenci kimliğini gösterene indirim” gibi basit bir uygulama bile işletmeye yeni müşteriler kazandırabilir.

 

Spor salonları ve sosyal alanlar için potansiyel büyük

Üniversite öğrencisi yalnızca okula gidip yurda dönen bir insan değildir. Gençlerin spor yapmaya, sosyalleşmeye, müzik dinlemeye, arkadaşlarıyla zaman geçirmeye ve etkinliklere ihtiyacı vardır. Yalvaç’taki spor salonları öğrenci üyelik paketleri oluşturabilir. Kafeler müzik günleri, satranç turnuvaları veya öğrenci buluşmaları düzenleyebilir. Kitapçılar veya kültür işletmeleri söyleşiler yapabilir. Öğrencinin şehirle bağ kurması için yalnızca ticari değil sosyal ortamların da artırılması gerekir.

 

“Instagram’da yoksanız” öğrenci için görünmezsiniz

Bugünün gençlerinin işletme keşfetme biçimi geçmişten çok farklı. Yeni gelen öğrenci çarşıyı tek tek dolaşıp bütün işletmeleri öğrenmiyor. Telefonundan bakıyor. “Yalvaç kahvaltı”, “Yalvaç kafe”, “Yalvaç öğrenci yurdu”, “Yalvaç berber”, “Yalvaç yemek” diye arıyor.

Instagram’a bakıyor. Google Haritalar’daki yorumları okuyor. Bu nedenle Yalvaç esnafının dijital görünürlüğünü önemsemesi gerekiyor.

İşletmenin konumu internette doğru mu? Telefon numarası güncel mi? Çalışma saatleri yazıyor mu? Menü ve fiyatlar görülebiliyor mu? Instagram hesabı aktif mi? WhatsApp üzerinden iletişim kurulabiliyor mu? Bugün bunlar tabelanın büyüklüğü kadar önemli hale geldi. Özellikle öğrencilere ulaşmak isteyen işletmelerin sosyal medya hesaplarını eylül ayı öncesinde güncellemesi önemli.

 

Öğrenciye özel bir “Yalvaç hoş geldin kampanyası” neden yapılmasın?

Yalvaç’ta yüzlerce işletmenin aynı anda yeni gelen öğrencilere yönelik küçük kampanyalar yaptığını düşünelim. Bir lokanta yüzde 10 indirim yapar. Bir kafe ilk kahvede indirim sağlar. Bir berber öğrenci tarifesi uygular. Bir kırtasiye ilk alışverişe özel avantaj sunar. Bir spor salonu ilk haftayı ücretsiz yapar. Bir mağaza öğrenciye indirim uygular. Bunların hepsi tek bir başlık altında toplanabilir: “Üniversiteliye Yalvaç’tan Hoş Geldin.”

Belediye, Ticaret ve Sanayi Odası, Esnaf ve Sanatkârlar Odası ve üniversitelerin desteğiyle hazırlanabilecek bir öğrenci indirim sistemi ilçede önemli karşılık bulabilir. Öğrencilerin telefonlarından erişebileceği bir liste hazırlanarak “Öğrenci Dostu İşletmeler” duyurulabilir. Hem öğrenci kazanır hem işletme.

 

Esnafın en büyük reklamı öğrencinin tavsiyesi

Üniversite öğrencileri arasında kulaktan kulağa iletişim son derece güçlü.

Bir öğrenci arkadaşına: “Şurada yemek güzel.”, “Bu berber öğrenciye uygun.”, “Bu market hesaplı.”, “Şu kafe güzel.”, “Bu ev sahibi çok iyi insan.” dediği anda işletme ücretsiz şekilde reklam kazanmış olur.

Aynı durum olumsuz deneyim için de geçerli. Bu nedenle öğrenciyle kurulacak ilişkinin en önemli unsurlarından biri samimiyet ve güven. Bir bardak çay ikramı, küçük bir indirim, sıcak bir karşılama bazen pahalı reklam kampanyalarından daha değerlidir.

 

Öğrencilerin en fazla aradığı şeylerden biri de aidiyet

Yalvaç’a gelen öğrencilerin büyük bölümü ailesinden ilk defa ayrılıyor. Yeni bir şehir, yeni insanlar ve yeni bir hayatla karşılaşıyor. İlk haftalarda yalnızlık ve yabancılık yaşamaları son derece doğal. Bu noktada Yalvaç halkının ve esnafının yaklaşımı çok önemli. Öğrenciyi “dışarıdan gelen” biri olarak görmek yerine bu şehrin geçici de olsa bir sakini olarak görmek gerekiyor.

Çünkü burada iki yıl, dört yıl yaşayacak. Buradan mezun olacak. Yıllar sonra arkadaşlarına Yalvaç’ı anlatacak.

Belki yeniden gelecek. Belki ailesini getirecek. Belki burada yatırım yapacak. Belki hayatının en güzel yıllarını burada geçirdiğini söyleyecek.

 

Aileler de önemli bir müşteri kitlesi

Bir başka önemli nokta ise öğrencilerin aileleri. 623 yeni öğrenci kayıt ve yerleşme döneminde anne, baba veya yakınlarıyla birlikte ilçeye geldiğinde bunun oluşturacağı hareketlilik düşünüldüğünden çok daha büyük olabilir.

Oteller, restoranlar, kafeler, marketler, emlakçılar ve diğer işletmeler için kayıt haftası önemli bir dönem. İşletmeler bu tarihlere hazırlıklı olmalı. Özellikle konaklama işletmeleri, restoranlar ve kahvaltı salonları öğrenci ailelerine yönelik paketler hazırlayabilir. Bir aile Yalvaç’a ilk defa geldiğinde yaşadığı olumlu deneyim, çocuğunun yaşayacağı şehir hakkındaki düşüncesini de doğrudan etkiler.

 

Temizlik, güler yüz ve şeffaf fiyat

Üniversite öğrencisinin beklentileri üzerine sayfalarca yazılabilir ama üç kelimede özetlemek gerekirse: Temizlik, güler yüz ve fiyat şeffaflığı.

Menüsü olmayan, fiyatı müşteriye göre değişen veya hesabın sonunda sürpriz çıkaran işletmeler günümüz öğrencisini kaybeder. İşletmeler mümkün olduğunca fiyatlarını görünür hale getirmeli. Özellikle yeme-içme sektöründe hijyen konusunda taviz verilmemeli. Genç müşteriye “nasıl olsa öğrenci” diye değil, diğer müşterilerle aynı saygıyla yaklaşılmalı.

 

Öğrenci gece de yaşıyor

Üzerinde düşünülmesi gereken konulardan biri de çalışma saatleri. Üniversite öğrencisinin günlük yaşamı klasik 08.00-17.00 düzeninde değil. Ders çıkışı, akşam çalışması, sınav haftası veya arkadaş buluşmaları nedeniyle öğrencilerin ihtiyaçları akşam saatlerinde de devam ediyor. Yemek, market, ulaşım, kafe ve paket servis sektörlerinin bu hayat ritmini dikkate alması gerekiyor.

Elbette her işletmenin gece yarısına kadar açık kalması beklenemez. Ancak öğrenci yoğunluğunun olduğu dönemlerde çalışma saatlerini ihtiyaçlara göre düzenleyen işletmeler avantaj sağlayacaktır.

 

Yalvaç’ın en büyük avantajı: Büyük şehir kadar pahalı ve karmaşık olmamak

Yalvaç, İstanbul veya Ankara değil. Bu ilk bakışta dezavantaj gibi görülebilir. Oysa doğru değerlendirildiğinde büyük avantaj. Öğrenci burada kısa sürede esnafı tanıyabilir. Şehir içerisinde ulaşım daha kolaydır. İnsan ilişkileri daha sıcak olabilir. Güven duygusu daha hızlı oluşabilir.

Yaşam maliyetleri büyükşehirlere göre daha yönetilebilir tutulabilirse Yalvaç öğrenci açısından son derece cazip bir eğitim şehri haline gelebilir.

Bunun için Yalvaç’ın büyükşehir olmaya çalışması gerekmiyor. İyi bir öğrenci şehri olması yeterli.

 

1.500 öğrenci Yalvaç ekonomisi için küçümsenecek bir rakam değil

Konunun ekonomik boyutu da dikkatle değerlendirilmeli. Yaklaşık 1.500 öğrencinin her birinin barınma dışında bile ayda yalnızca birkaç bin lira yerel ekonomide harcadığını düşündüğümüzde ortaya milyonlarca liralık aylık ekonomik hacim çıkar. Bunun üzerine kira, yurt, ulaşım ve aile ziyaretlerini eklediğimizde üniversitenin Yalvaç ekonomisine katkısının büyüklüğü daha net görülür.

Dolayısıyla üniversite yalnızca eğitim kurumu değildir. Aynı zamanda ilçenin ekonomik kalkınma unsurlarından biridir.

Üniversitenin öğrenci sayısının artması esnafın da gelirinin artması anlamına gelebilir.

Ancak bunun gerçekleşebilmesi için öğrencinin harcamasını Yalvaç’ta yapması gerekir. Bir ürün veya hizmeti ilçede bulamadığı için internetten sipariş veriyorsa ya da başka şehre gidiyorsa o ekonomik değer Yalvaç’tan çıkıyor.

Esnaf açısından temel soru şudur: Öğrencinin bugün internetten veya başka şehirden aldığı hangi ürünü ve hizmeti biz Yalvaç’ta sunabiliriz?

Bu soruya verilecek cevap önümüzdeki yıllarda pek çok yeni iş alanının da kapısını açabilir.

 

Öğrenciyi kazanan işletme geleceği kazanır

623 yeni öğrenci önümüzdeki haftalarda Yalvaç’a gelecek. İlk kez çarşıya çıkacaklar. İlk kez yemek yiyecekleri lokantayı seçecekler. İlk kez alışveriş yapacakları markete girecekler. İlk kez berberlerini, kuaförlerini, kafelerini, kırtasiyelerini belirleyecekler.

İşte tam bu dönemde Yalvaç esnafının önünde büyük bir fırsat bulunuyor.

Öğrencinin cebindeki paraya değil, kendisine değer veren işletmeler bu fırsatı en iyi değerlendirenler olacak. Çünkü üniversite öğrencisi yalnızca bugünün müşterisi değildir.

Dört yıl boyunca ilçemizin sakini, Yalvaç’ın dışarıdaki gönüllü tanıtım elçisi ve gelecekte şehrimiz hakkında anlatılacak binlerce hikâyenin sahibidir.

Yalvaç olarak yapmamız gereken aslında çok basit: 623 yeni öğrencinin kapısından içeri girdiği bir şehir değil, kendisini evinde hissettiği bir şehir olmak.

Bunu başarabilirsek kazanan yalnızca öğrenciler olmaz. Esnaf kazanır, üniversite kazanır, Yalvaç kazanır.