Isparta’da Kentsel Dönüşüm Alarmı: 60 Bin Bina Risk Altında

Mimarlar Odası Kent Sorunları ve Şehircilik Komitesi, yoğun katılımla gerçekleştirdiği toplantıda Isparta’nın kentsel dönüşüm sürecini masaya yatırdı.

Tek gündem maddesiyle yapılan toplantının ardından sonuç bildirgesini kamuoyuyla paylaşan Mimarlar Odası Başkanı Caner Ataseven, kentteki yapı stokunun ciddi risk taşıdığına dikkat çekti.

Ataseven, Isparta’da yaklaşık 90 bin bina bulunduğunu, bunların üçte ikisinin 2000 yılı öncesinde inşa edildiğini belirterek, yaklaşık 60 bin binanın potansiyel olarak riskli durumda olduğunu ifade etti. Yılda ortalama 150 binanın kentsel dönüşüme girdiğini söyleyen Ataseven, mevcut hızla devam edilmesi halinde riskli yapıların dönüşümünün yaklaşık 400 yıl süreceğini kaydetti.

1914 yılında yaşanan yıkıcı depremin üzerinden 100 yılı aşkın süre geçtiğini hatırlatan Ataseven, yeni bir depremin ne zaman meydana geleceğinin bilinmediğini ve bu nedenle kentsel dönüşüm çalışmalarının hızlandırılması gerektiğini vurguladı.

“DEVLET DESTEKLERİ YETERSİZ”

6306 sayılı Kentsel Dönüşüm Kanunu’nun 14 yıl önce yürürlüğe girdiğini belirten Ataseven, bu süreçte devlet teşviklerinde kayda değer bir artış yaşanmadığını ifade etti. Kira yardımının halen 4 bin 500 lira seviyesinde olduğunu belirten Ataseven, kredi faiz desteklerinin de yetersiz kaldığını söyledi.

Kentsel dönüşümün Isparta’nın en önemli meselelerinden biri olmasına rağmen yıllardır öncelikli gündem maddesi haline gelemediğini belirten Ataseven, 6 Şubat depremlerinin üzerinden 3,5 yıl geçtiğini ve artık uygulamaya yönelik adımlar atılması gerektiğini dile getirdi.

“EN BÜYÜK ENGEL EMSAL ORANLARI”

Ataseven’e göre kentsel dönüşümün önündeki en büyük engellerden biri emsal oranları. Müteahhitlerin mevcut daire sahiplerine yeterli büyüklükte bağımsız bölüm sunamaması nedeniyle birçok dönüşüm projesinin hayata geçirilemediğini ifade eden Ataseven, özellikle eski sitelerde yaşayan vatandaşların mevcut yaşam alanlarından vazgeçmek istemediğini söyledi.

Belediyenin deprem hazırlığı ve kentsel dönüşümü teşvik amacıyla uygulamaya koyduğu yüzde 10 emsal artışının Türkiye genelinde örnek gösterildiğini belirten Ataseven, ancak büyük sitelerde bu oranın yeterli olmadığının görüldüğünü kaydetti.

KADEMELİ EMSAL ARTIŞI ÖNERİSİ

Mimarlar Odası, dönüşümün hızlanması amacıyla çeşitli öneriler sundu. Buna göre bağımsız bölüm sayısına göre yüzde 10, yüzde 15 ve yüzde 20 oranlarında kademeli emsal artışı verilmesi önerildi. Ayrıca büyük parsellerde mevcut emsal oranlarına göre farklı teşvik modellerinin uygulanabileceği ifade edildi.

Oda, küçük parsellerin birleşmesini teşvik edecek düzenlemelerin de dönüşüme katkı sağlayacağını belirtti.

“ISPARTA’DA EMSAL ADALETSİZLİĞİ VAR”

Son kapsamlı imar planı revizyonunun yaklaşık 20 yıl önce yapıldığını belirten Ataseven, bazı bölgelerde emsal oranlarının 2,50’nin üzerine çıkarken, benzer büyüklükteki birçok sitede bu oranın 0,90 veya 1,00 seviyesinde kaldığını söyledi.

Bu durumun vatandaşlar arasında adaletsizlik algısına neden olduğunu ifade eden Ataseven, kent genelinde yeni ve daha adil bir imar planı revizyonuna ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

“ŞEHİR MERKEZİNDEKİ YAPILAR DAHA BÜYÜK RİSK TAŞIYOR”

Açıklamada, şehir merkezindeki eski yapı stokunun kentin en büyük risklerinden biri olduğu vurgulandı. Özellikle alt katları ticari olarak kullanılan ve yıllar içinde çeşitli tadilatlar gören yapıların deprem açısından daha büyük risk taşıdığı ifade edildi.

Otopark zorunlulukları nedeniyle birçok binanın yenilenemediği belirtilirken, dönüşümün mümkün olmadığı durumlarda güçlendirme çalışmalarının teşvik edilmesi gerektiği kaydedildi.

BAĞLAR MAHALLESİ İÇİN ACİL DÖNÜŞÜM ÇAĞRISI

Ataseven, Bağlar Mahallesi’nde bulunan ve büyük bölümü 1978 yılında inşa edilen yığma yapıların ciddi risk taşıdığını belirterek, bölgenin acil kentsel dönüşüm bekleyen mahalleler arasında yer aldığını söyledi.

Anadolu Mahallesi’nde ise gerekli teşviklerin büyük ölçüde sağlandığını ifade eden Ataseven, dönüşüm sürecinin kendi doğal akışı içinde devam edeceğini ancak diğer mahallelere de odaklanılması gerektiğini dile getirdi.

“ISPARTA PİLOT İL OLABİLİR”

Mimarlar Odası, Isparta’nın kentsel dönüşüm konusunda Türkiye’ye örnek olabilecek bir pilot il haline gelebileceğini belirtti. Belediyenin yaklaşımı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nün çalışmaları ile merkezi yönetimin konuya verdiği önemin bu süreç için önemli bir fırsat olduğu ifade edildi.

Ayrıca yapı stok envanterinin çıkarılması çalışmalarında yeterli ilerleme sağlanamadığı belirtilirken, kent genelindeki risklerin net olarak ortaya konulabilmesi için bu çalışmanın hızlandırılması gerektiği vurgulandı.

Toplantı sonunda Mimarlar Odası, tüm kurumlar, meslek odaları, akademisyenler, müteahhitler ve yerel yönetimlerin ortak bir platformda buluşarak Isparta’nın geleceğine yönelik kapsamlı bir kentsel dönüşüm stratejisi oluşturması çağrısında bulundu.