Özgül: “Artık depreme hazırlık ve kentsel dönüşümü çalışmamızın zamanı geldi”

Dinar’da geçtiğimiz hafta meydana gelen 4,1 büyüklüğündeki depremin ardından açıklamada bulunan Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi öğretim elemanı Dr. Öğr. Üyesi Bülent Özgül, Yalvaç’ın deprem tehlikesi karşısında hazırlık durumunun ciddi biçimde ele alınması gerektiğini belirtti. Kamu yönetimi ve yerel yönetimler alanındaki çalışmaları çerçevesinde konuyu değerlendiren Özgül, ilçenin mevcut yapı stokunun envanterinin çıkarılması, riskli yapı ve alanların belirlenmesi ve bilimsel verilere dayalı bir kentsel dönüşüm planının hazırlanması çağrısında bulundu.

Afyonkarahisar’ın Dinar ilçesinde meydana gelen 4,1 büyüklüğündeki deprem, bölgemizin deprem gerçeğini bir kez daha gündeme taşıdı. Depremin ardından açıklama yapan Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi öğretim elemanı Dr. Öğr. Üyesi Bülent Özgül, Yalvaç’ın geçmişte birinci derece deprem bölgesi olarak sınıflandırılan, yüksek deprem tehlikesine sahip bir coğrafyada bulunduğunu hatırlattı.
AFAD tarafından hazırlanan güncel deprem tehlike haritaları ve Isparta İl Afet Risk Azaltma Planı’nın bölgenin deprem tehlikesine ilişkin önemli veriler içerdiğini belirten Özgül, deprem konusunda jeoloji ve deprem mühendisliği uzmanlarının değerlendirmelerinin esas alınması gerektiğini, kendisinin ise konuyu kamu yönetimi, yerel yönetimler ve kentsel planlama politikaları açısından ele aldığını vurguladı.

“Asıl sorun, depreme ne kadar hazır olduğumuzu bilmememiz”

Yalvaç’ın eski bir yerleşim yeri olduğunu, özellikle kent merkezindeki bazı mahallelerde oldukça eski yapıların bulunduğunu hatırlatan Özgül, ilçenin mevcut konut stokunun olası bir deprem karşısında ciddi riskler barındırabileceğine dikkat çekti.

Özgül, konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu: “Depremin ne zaman olacağını bilemeyiz. Ancak depreme ne kadar hazırlıklı olduğumuzu ortaya koyabiliriz. Yalvaç’ta farklı dönemlerde ve farklı yapı standartlarına göre inşa edilmiş çok sayıda konut bulunuyor. Bu yapıların ne kadarının güvenli olduğunu, hangilerinin güçlendirilmesi ya da yenilenmesi gerektiğini ortaya koyan kapsamlı bir envanter çalışmasına ihtiyacımız var.

Bir binanın eski olması mutlaka güvensiz olduğu anlamına gelmez. Ancak yapı stokumuzun önemli bir bölümünün eski olması, bilimsel incelemelerle açıklığa kavuşturulması gereken bir risk potansiyeline işaret ediyor. Bu nedenle ilk işimiz, mevcut durumu somut verilerle ortaya koymak olmalıdır.”

“Yalvaç’ın deprem risk haritası ve kentsel dönüşüm yol haritası hazırlanmalı”

Deprem hazırlığının yalnızca teknik bir mühendislik meselesi olmadığını, aynı zamanda önemli bir kamu yönetimi ve şehir planlama sorunu olduğunu vurgulayan Özgül, yerel yönetimlerin bu konuda öncü ve koordinasyon sağlayıcı bir rol üstlenmesi gerektiğini belirtti.
Özgül, yapılması gerekenleri şöyle sıraladı: “Öncelikle Yalvaç Belediyesi öncülüğünde, ilgili kamu kurumları, üniversiteler ve meslek odalarının katılımıyla kapsamlı bir yapı stoku envanteri hazırlanmalıdır. Binaların yapım yılları, yapı türleri, kullanım özellikleri ve mevcut durumları kayıt altına alınmalıdır. Ardından ilgili teknik uzmanların yapacağı çalışmalarla riskli yapılar ve öncelikli müdahale alanları belirlenmelidir. Zemin özellikleri, yapı güvenliği, nüfus yoğunluğu ve kritik kamu hizmetleri birlikte değerlendirilerek Yalvaç için ayrıntılı bir deprem risk haritası oluşturulmalıdır.

Bu çalışmaların sonucunda, hangi bölgelerde güçlendirme, hangi bölgelerde yenileme ve kentsel dönüşüm uygulamalarına ihtiyaç duyulduğu belirlenmeli; finansman kaynakları, sorumlu kurumları ve uygulama takvimi belli olan bir yol haritası hazırlanmalıdır. Burada önemli olan, bilimsel değerlendirmelerin bir rapor olarak kalmaması, somut bir kamu politikasına ve uygulama programına dönüştürülmesidir.”

“Kentsel dönüşüm konusunda artık somut adım atılmalı”

Yalvaç’ta kentsel dönüşüm ihtiyacına daha önce de dikkat çektiğini belirten Özgül, daha önce özellikle Görgü Cami, Görgü Bayram ve Görgü Orta mahallelerinin çağdaş şehircilik anlayışıyla yeniden planlanmasını önerdiğini hatırlattı.

Kentsel dönüşümün yalnızca deprem güvenliği açısından değil, şehrin ekonomik ve sosyal gelişimi bakımından da önemli fırsatlar sunabileceğini belirten Özgül, şunları söyledi: “Yalvaç’ ta kentsel dönüşümü artık ciddi biçimde gündemimize almalıyız. Özellikle eski yerleşim alanlarımızda, bilimsel risk değerlendirmelerine dayanan, mülk sahiplerinin haklarını koruyan ve yatırım yapılabilirliği gözeten modeller geliştirmeliyiz.

Kentsel dönüşüm, yalnızca eski binaların yıkılıp yenilerinin yapılması değildir. Daha güvenli konutlar, daha geniş yollar, yeşil alanlar, sosyal donatılar, afet toplanma alanları ve çağdaş bir şehir dokusu oluşturulması için de önemli bir fırsattır. Bu süreçte belediyenin planlama ve koordinasyon gücü ile konut sektörünün yatırım kapasitesinin bir araya getirilmesi, merkezi yönetimin destek ve finansman imkânlarının değerlendirilmesi gerekir. Ancak bütün bunlar yapılırken kamu yararı ve can güvenliği temel öncelik olmalıdır.”

“Belediye, üniversite, STK’lar ve konut sektörü birlikte hareket etmeli”

Deprem risklerinin azaltılması ve kentsel dönüşüm konusunda bütün paydaşların ortak sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirten Özgül, Yalvaç Belediyesi öncülüğünde bir çalışma platformu kurulmasını önerdi: “Yalvaç Belediyesi, kaymakamlık, AFAD, ilgili bakanlık birimleri, üniversiteler, meslek odaları, sivil toplum kuruluşları ve konut sektörü temsilcilerini bir araya getiren bir çalışma grubu oluşturulmalıdır. Bu grubun öncelikli görevi, mevcut verileri toplamak, eksiklikleri belirlemek ve bilimsel çalışmaların hangi kurumlar tarafından yürütüleceğini planlamak olmalıdır. Önce mevcut bilgilerin derlenmesi ve çalışma programının oluşturulması, ardından öncelikli alanlarda incelemelerin başlatılması, sonra da içerisinde ise kentsel dönüşüm ve güçlendirme çalışmalarına temel oluşturacak bir uygulama planının hazırlanması hedeflenebilir.

Kamu yönetiminde önemli olan, sorunları tespit etmek kadar, bunların çözümü için kurumlar arasında iş birliği sağlayabilmek ve uygulanabilir politikalar geliştirebilmektir. Yalvaç’ın ihtiyacı olan da budur.”

“Depremden sonra keşke dememek için bugün harekete geçmeliyiz”

Özgül, açıklamasını şu çağrıyla tamamladı: “Deprem, ne zaman gerçekleşeceğini bilmediğimiz ancak sonuçlarına karşı hazırlık yapabileceğimiz bir doğa olayıdır. Yaşadığımız coğrafyanın deprem tehlikesini biliyoruz. Şimdi yapmamız gereken, bu tehlike karşısında şehrimizin ne durumda olduğunu ortaya koymak ve gerekli önlemleri planlı biçimde hayata geçirmektir. Deprem konusunda teknik değerlendirmeler ilgili bilim insanları ve uzmanlar tarafından yapılmalıdır. Yerel yöneticilerin ve kamu yönetimi alanında çalışanların sorumluluğu ise bu bilgilerin karar alma süreçlerine yansımasını, kurumlar arasında koordinasyonu ve gerekli kaynakların harekete geçirilmesini sağlamaktır.

Yalvaç’ın deprem güvenliği ve kentsel dönüşüm meselesi artık ertelenmemelidir. Depremden sonra ‘Keşke daha önce harekete geçseydik’ dememek için bugün bilimsel, katılımcı ve planlı bir çalışma başlatmalıyız. Bu konuda başta belediyemiz olmak üzere bütün ilgili kurumları ve paydaşları sorumluluk almaya davet ediyorum.”

Başkan Kodal’a kutlama ve destek çağrısı

Yalvaç’ın yıllarca ihmal edilen konularına el atan Belediye Başkanı Mustafa Kodal’a da destek veren Özgül, “Başkan hem mühendis olması hem özel sektörün dinamizmini barındırması ve hem de gençlik enerjisiyle Yalvaç’ın yıllanmış pek çok sorununa el attı, atmaya devam ediyor. Kendisini kutluyor, gayreti ve çalışkanlığının daim olmasını temenni ediyoruz.

Yalvaç’ta konut sorununun çözümü konusunda da başarılı adımlar atan başkanımızın, bu konuyu çalıştığını biliyorum. Bu konuda başta üniversiteler ve inşaat sektörü paydaşları olmak üzere kendisine destek olunması gerektiğini düşünüyorum. Çünkü, bu konu sadece bir kurumun altından kalkabileceği bir konu olmayıp, pek çok boyutu olan ve herkesin taşın altına elini koymasını gerektirecek bir konudur. Kamu kurumları depreme dayanıksız binalarıyla ilgili adımları öyle ya da böyle atmaktadır. Burada şahısların mülkiyetindeki binalarla ilgili de bir planlama dahilinde çalışma yapılması gereklidir. Bunun için ilk adım var olan durumun fotoğrafını çekme, sonra masaya yatırıp çözüm seçeneklerine karar verme, ardından da atılacak adımlara birlikte yön vermektir. İnşallah bu çağrımız bir karşılık bulur. Bizim Ankara’dan bu konuda destek istememiz için, önce dersimizi çalışıp gerekli dosyalarımızı hazırlamamız gerekiyor, ben de bir kamu yönetimi uzmanı olarak bu konunun kamuoyu gündemine gelmesine vesile olmak istiyorum.” dedi.