• MODA YAPI
  • ISPARTA PETROL Yalvaç’ta

logo

Yeni Çağ ve Arkeoloji


Prof.Dr. Mehmet ÖZHANLI
mehmetozhanli@sdu.edu.tr

Doğum sancıları sıklaştı. Yeni bir çağa uyanmaya az bir zaman kaldı. Umarım bütün dünyayı etkileyen ve yaşadığımız çağın sonunu getiren bu bitiş felaketi, iyi bir başlangıcın sebebini oluşturur. Bu sebepleri, doğru analiz edebilirse insan bir daha böyle korkunç felaketler yaşamak zorunda kalmaz. Fakat aynı hataları tekerrür ederse ki ihtimal dâhilînde, korkunç bir kâbustan uyanıp daha korkunç bir kâbusta figüran olur. Gelecekte aynı hataları yapmamak için geçmişi çok iyi ve doğru bilmek gerekir. Bu güne kadar geçmişten yaşananlar doğru olarak aktarılmadığı için devletler, hükümetler, ırklar, ideolojiler ve politikacılar “Amerika Kıtası’nı” hep yeniden keşfediyor (!) ve yaptıklarını doğru görüyorlar. 20. yy içeresinde milyonlarca insanın ölümüne ve acı çekmesine sebep olan savaşlar, yaşanan deprem vb. korkunç felaketler bunun en iyi ispatıdır. Peki, insanlar yaşananlardan neden doğru dersi çıkaramıyor ve ona göre önlemler almıyorlar. Buraya birçok sebep yazılabilir, ama biz geçmişi yazan ve yazdıranların yanıltması üzerinde duracağız. Yazılan ve yazdırılanlar doğru olsaydı doğru ders çıkarılır ve bu kadar büyük felaketler yaşanmazdı. Arkeolojik kazılar arttıkça dünya tarihinin ne kadar yanlış, eksik ve tamamen taraflı yazılmış olduğu daha iyi anlaşılmaktadır. Bundan dolayı yazılan ve yazdırılan tarihi artık bir kenara bırakıp geçmişi kendi tarafsız kaynağından öğrenmek daha doğru olacaktır. Tarafsız, doğru kaynak olan antik kentlerde, arkeolojik kazılarla geçmişe yapılan otopsi ile bu yaşlı dünyanın kara kutusu olan insan hakkında genel doğrular ortaya çıkarılır. Geçmişe seyahat etmeyi sağlayan vize arkeolojidir. Arkeoloji öğrenildiğinde yapılan hatalar azalır, insanlar gücün ve cehaletin getirdiği kibirden kurtulur ve de en önemlisi ölümlü olduğunu unutmaz ona göre davranırlar.

Tarihle ilgili en doğru bilgiler ören yerlerine dönüşmüş antik kentlerden okunur. Arkeolojinin stratigrafik katmanları arasında, yaşanılan her şey bittiği şekliyle korunur. Binlerce yılın yaşanmışlıkların oluşturduğu bu katmanlar, her fırça darbesiyle tozları silinip aralanır ve bir elmas gibi parlayan geçmiş, dile gelerek yaşanmışlıkları olduğu gibi anlatmaya başlar. Ortaya çıkarılan geçmişin tanıkları olan kalıntılar ise yazılıp anlatılanların sağlamasını yapar. Arkeoloji, açığa çıkarılan bu verilerin geleceğin inşasında en doğru biçimde kullanılabilmesi için ırklardan, ideolojilerden ve hurafelerden uzak tarafsız bilimsel çalışmalar yürütür. Bundan dolayı doğacak yeniçağ arkeolojinin çağı olacaktır. Yalanlardan dolanlardan uzak geçmişle günümüz ve günümüzle gelecek arasında kullanılabilecek en güvenilir köprünün arkeoloji olduğu, bu çağda daha iyi anlaşılacaktır.

Tarihin hiçbir döneminde dünyaya üzerindeki bütün insanlar aynı anda aynı davranışı yapmaya mecbur bırakılmamıştı. Zerre kadar küçücük bir virüs hiçbir devlet, hükümet, yönetici, sınır, ırk ve renk ayrımı yapmadan insanları aylardır evlerine kapanmaya mecbur etti. İnsana ne kadar aciz bir canlı olduğunu gösteren aynayı tutan virüs, geçmişte yapılan hatalarla yüzleşmesi ve gelecekte ne yapmaması gerektiğini düşünmesi için de sakin bir ortam oluşturdu. Bu süreçte umarım herkes akıl, mantık ve bilimin ne kadar önemli olduğu gerçeğini kavrar ve kurtuluşun doğaya zarar vermeden, diğer canlılarla uyum içinde yaşamakta; bilim dışında sunulan çarelerin nafile ve hamaset olduğunu anlarlar. Bu süreç bittiğinde bilinçlenmiş insanlar kapitalizmin betonlaşmış “modernliğinden” uzaklaşıp doğaya dönecektirler. İşte o zaman doğanın kendi kurallarıyla yazıp, bağrında sakladığı geçmişin kitabı ören yerleri, ziyaret edilmeye başlanacak ve böylece Antik Kentler hak ettiği öneme kavuşacaktır. Bu güne kadar görmezden gelinen ve bir türlü benimsenip sahiplenilmeyen ören yerleri, ülkenin vitrinine dönüşecektir. Bir ülkenin sahip olabileceği en değerli hazinenin arkeolojik katmanlar arasındaki bilgiler olduğu fark edilecektir.

Dünyanın canlı yaşamına en elverişli yerlerinden bir olan Anadolu coğrafyasında günümüz yerleşim yerlerinin tamamının altında ya da yanı başında bulunan sayısız antik kent iyi ve doğru değerlendirilse yeniçağa mutlulukla uyanacağız. Arkeolojinin çağı olacak bu yeniçağda geçmişe ziyaretler artacak ve orada öğrenilen bilgilerle gelecek iyi üzerine inşa edilecektir.

Etiketler: »
Share

Yorum yapabilmek için Giriş yapın.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • İstihdamda başarı hikayesi yok

    03 Nisan 2021 Köşe Yazıları, Tüm Manşetler

    Türkiye İstatistik Kurumu ( TÜİK ) verileri, 17 yılda çalışan sayısının 7,2 milyon arttığını gösteriyor. 2002’de yıllık 21 milyon 354 bin olan istihdamdaki kişi sayısı, son yayınlanan veriye göre 28 milyon 517 bin kişi oldu. Bir başka ifadeyle, istihdam edilen kişi sayısı 7 milyon 200 bin kişi arttı. Aynı süre zarfında çalışabilecek yaştaki nüfus sayısı ise 13,5 milyon arttı. Türkiye, bu nüfusun yarısına iş yaratamadı. Resmi tanıma göre çalışabilecek yaştaki, 15 – 64 yaş arası nüfus, 2002’de 48 milyon istihdamdaki kişi sayısı da 21 milyon 30...
  • Prof.Dr. Mehmet Özhanlı, “Ayvalı Köyü”nü yazdı…

    16 Mart 2021 Köşe Yazıları, Tüm Manşetler

    AYVALI KÖYÜ Yaşlı kadın, her akşamüzeri köyün ortasında bulunan tepenin üzerine çıkar biraz safça olan oğlunun eve gelmesi için ona “aay veliii… aaay veliiii…” diye uzun uzun seslenirmiş. Günlerden bir gün köyün nüfusunu ve ismini kaydetmek için gelen memurlar, köyün ismi nedir diye sorduklarında, oğlunu çağıran yaşlı kadının “aayveliii…” seslenişini duymuşlar; köyün ismini “AyVeli” olarak not almış ve resmi evraklara “Ayvalı” olarak kaydetmişler. Böylece köyün adı “Ayvalı” olmuş. Köyün ismiyle ilgili anlatılan başka hikâyeler de bulunmaktadır...
  • Şarkikaraağaç ve Kaçak Kazılar

    08 Mart 2021 Köşe Yazıları, Tüm Manşetler

    Prof. Dr. Mehmet ÖZHANLI Isparta İlinin Konya’ya açılan kapısı ya da İç Anadolu’dan Batı Anadolu’ya geçişini sağlayan en önemli geçidi Şarkikaraağaç, tarihin en erken dönemlerinden günümüze dek kesintiye uğramayan yerleşimlere sahiptir. Güneyi ve batısı Anamas Dağlarıyla çevrili, Beyşehir Gölünün uzantısı olan ovanın ortasında Kızıl Dağ nazar boncuğu gibi durmaktadır. Tunç Çağı ve öncesi dönemlere ait yerleşim yerlerini, Beyşehir Gölüne doğru uzanan derin olmayan vadiler belirlemiştir. Höyük yerleşimlerinin tamamı ovanın içerisinde bulunmakt...
  • Koronavirüs dünya ve Türkiye ekonomisini nasıl etkiledi?

    03 Mart 2021 Köşe Yazıları, Tüm Manşetler

    Çin’de ortaya çıkan koronavirüs salgını dünya çapında hemen hemen tüm ülkelere yayıldı. Çin’in Wuhan kentinde başlayıp dünyanın bir çok yerine yayılan korona virüsün dünya ekonomileri üzerindeki etkileri hızlanıyor. Virüsün yayılmaya başladığı Çin’in 2020’nin ilk çeyreğinde belirgin bir ekonomik daralma yaşadığı ortadayken ABD açısından büyüme beklentilerinin %0,5 civarlarına kadar indirildiği bir durumla karşı karşıyayız. Üretime odaklanacak olursak salgın, dünyanın üretim atölyesi olarak bilinen Çin’de fabrikaların kapanmasına, üretimin du...