Mısırlı Köyü, Dulkadir Türkmenleri’dir

Bekir MANAV – Tarihçi/Araştırmacı Yazar
Tarih Kültür Araştırma Derneği (Tarih-Der) Başkanı

1568 yılında bölgemize çok sayıda Türkmen Aşiretleri yerleşmiştir. 51 Numaralı tahrir defterinde yerleşen cemaatleri (toplulukları) ilk kez bölgemizde konar-göçer yani hareket halinde kaydedildiğini görmekteyiz.

İşte Mısırlı Yörükleri de bunlardan bir tanesidir. 1568 yılında ilk kez kaydını gördüğümüz aşiret Cemaat-i Küçük Mısırlı hassa-ı padişah-ı alempenah 22 nefer, Cemaat-i Büyük Mısırlı hassa-ı padişah-ı alempenah 59 nefer olarak görüyoruz.

Tekraren bazı şeyleri açıklayayım da garip yorumlar gelmesin. Devlet arşivlerinde Cemaat = Topluluk anlamında kullanılan terimdir. Yâni tarikat ile, dini ritüeller ile bağdaştırılamaz. Hassa-ı padişah-ı alempenah = Yâni Mısırlı aşiretinin verdiği vergi doğrudan padişahın özel hazinesine gidiyor demektir. (Bu konular Osmanlı
vergi sisteminde ayrı bir yer işgâl eder. Konumuz Yalvaç’a ilk gelen aşiretler ve köy oluşumlarıdır.)

Yâni 1568 yılında ilk kez Büyük Mısırlı ve Küçük Mısırlı adı altında 2 aşireti görüyoruz. Bu 1568 yılında sayıldıkları zamandır.1525’te de gelmiş olabilir, 1540’ta da gelmiş olabilir. Net bildiğimiz 1568 yılında Hoyran tarafında değil, Yalvaç Eğirdir taraflarında var olduklarıdır.

Gelelim Mısırlı Aşireti kimlerdir nerelerde kayıtları vardır?

Mısırlı Aşiret’ni Cevdet Türkay Aşiretler Oymaklar eserinde Yeni İl Kazasında ve Halep Eyâletinde kaydının olduğunu Türkmen Tâifesinden olduğunu kaydetmiştir. Yâni Mısırlı Aşireti Yeni İl Kazası’nda yâni Sivas Sancağı’nda kaydedilmiştir.

Yeni İl Kazası Hicri:955 yani 1548 yılında Kanuni Sultan Süleyman döneminde kurulmuştur. Yeni İl Halep Türkmenlerinin yazlak ihtiyacına karşılık olarak vergileri tek yerden toplamak amacıyla kurulmuştur. Yani Yeni İl’de bulunan Mısırlı Aşireti HALEP TÜRKMENLERİNDENDİR.

Halep Türkmenleri kışın Halep ve çevresinde (Rakka), yazın ise Sivas (Yeni İl) civarında bulunuyorlardı. Bu hareketli nüfusu iki farklı eyalet (Halep ve Sivas) arasında sürekli idari sorun yaratmaktan kurtarmak için, “Yeni İl” adıyla tek bir vergi ve idari birim altında toplanmışlardır.

1548 yılında burada yazılan Mısırlı Aşireti yirmi sene sonra 1568 yılında bizim bölgemizde Hamid Sancağı’nda karşımıza çıkıyor.

Büyük Mısırlı ve Küçük Mısırlı olarak iki kaydı şu anlamdadır. Otlak amacıyla Mısırlı’nın bir kısmı başka bir yayla, tepeye yerleşmiş, kalan kısmı başka bir yayla tepeye yerleşmiş, kalabalık olanı Büyük Mısırlı, diğeri Küçük Mısırlı topluluğu olarak kaydedilmiştir.

Mısırlı Aşireti Dulkadirli Türkmenlerinden yani Maraş Türkmenlerindendir. Konunun uzadığını biliyorum ama mecburen bahsetmeliyim Dulkadirli Türkmenleri DULKADİROĞLU BEYLİĞİ’nin yıkılmasından sonra dağıtılan Türkmenler demektir.

Maraş civarında olan DULKADİROĞLU BEYLİĞİ Turnadağ Savaşıyla 1515 yılında fiili olarak yenildi. Bu süreçle o beylikte yaşayan Türkmenler dağılmaya-dağıtılmaya başlandı. Osmanlı Devleti o beyliğe bağlı savaşçı-askeri gücü olan kontrol altında tutabilmek için, gözümün önünde kontrolümde dursun diye o kitleyi sürgün etti. Bu Türkmenler ELBİSTAN-KAYSERİ-KIRŞEHİR-KONYA-YALVAÇ şeklinde göç hareketi gerçekleştirdi.

Sadece bizim bölgemize değil aynı zamanda Menteşe (Muğla), Teke (Antalya) taraflarını da gidenler yerleşenler oldu.

Sonraki yıllarda Mısırlı aşiret değil artık karye yani köy olarak yazılmış bu yerleşik hayata geçmiş demektir. Ancak önemle şunu belirtiyorum ki bu yazım Mısırlı Aşireti’nin bölgemize ilk geliş kaydını ele alır.

Sonraki yıllarda Konya Vilayetinden Yalvaç köylerimizde olmak üzere gelişen siyasi sebeplerden dolayı çok sayıda Balkan, Çerkes, Kırım Tatar göçmenler yerleştirilmiş ve köylerimiz bugünkü şeklini almıştır. Yazımız sadece ilk kayıtları ve dönemi ele alır.

“Belge konuşmadıkça tarihçi susar; cahil ise belge yokken daha çok bağırır.” Esen kalın.