Bekir Manav Yazdı: ISPARTA’DAKİ ALTI YÖRÜK CEMAATİNİN GELDİĞİ YER: İÇEL SANCAĞI!

Karahacılu, Eski Yörük, Cerid, Saçıkara, Tosmurlu ve Çakal Yörükleri İçel Sancağı’ndan geldi.

Kıymetli hemşehrilerim,
Devlet arşivlerinden ulaştığımız 25 Kasım 1707 tarihli bir Osmanlı belgesi, Isparta ve çevresindeki Yörük cemaatlerinin tarihine ışık tutan önemli bilgiler içermektedir.

Belgede Karahacılu, Eski Yörük, Cerid, Saçıkara, Tosmurlu ve Çakal isimli altı Yörük cemaati açıkça zikredilmektedir.

Hamid Sancağı’nda yaşanan bir asayiş meselesi üzerine düzenlenen belgede, bu cemaatlerin “vatan-ı aslileri olan İçil sancağı” ifadesiyle asıl yurtlarının İçel Sancağı olduğu belirtilmektedir.

Bu ifade, bölgemizin iskân tarihi bakımından oldukça kıymetlidir. Zira Osmanlı Devleti’nin resmî kayıtlarında söz konusu Yörük cemaatlerinin İçel Sancağı ile olan tarihî bağlantıları açıkça ortaya konulmaktadır.

Belgede ayrıca Isparta, Eğirdir, Burdur, Keçiborlu ve Ağros’un yanı sıra Yalvaç, Karaağaç, Hoyran ve Afşar kazalarının da adları geçmektedir.

Bugün Isparta ve çevresindeki Yörüklerin kökenlerini araştırırken yalnızca sözlü rivayetlerle değil, üç asır öncesine ait Osmanlı arşiv belgeleriyle de önemli bilgilere ulaşabiliyoruz.

Bu tür belgeler, bölgemizin nüfus hareketlerini, Yörük cemaatlerinin tarihî yurtlarını ve Anadolu içindeki göç güzergâhlarını anlamamız açısından büyük önem taşımaktadır.

Belgenin içeriği :
Arpalık olarak Hamid Sancağı’nın mutasarrıflığını yapmakta olan, ikbali daim olsun, ilgili yöneticiye hüküm ki:
Adı geçen sancakta bulunan Isparta, Eğirdir, Burdur, Keçiborlu ve Ağros kadıları, yüce makamıma birer mektup göndermişlerdir.
Söz konusu kazaların halkı, şer‘î mahkemeye başvurarak birkaç yıldan beri …. Yörük taifesinden Karahacılu, Eski Yörük, Cerid, Saçıkara, Tosmurlu ve Çakal cemaatlerine ……
Bunların, Eğirdir kazasına bağlı dört beş köy halkının yük ve binek hayvanları ile diğer hayvanlarını yakın zamanda zor kullanarak aldıkları da bildirilmiştir.

Bu sebeple, halkın durumuna merhamet edilerek adı geçen ….asıl vatanları olan İçel Sancağı’na gönderilip orada iskân edilmeleri hususunda, ey adı geçen beylerbeyi, sana hitaben bir padişah emri verilmesi talep edilmiştir.

Bildirilen bu durum üzerine, açıklanan şekilde hareket edilmesi hususunda yüce fermanım çıkarılmıştır.

Belge içeriği asâyiş olayıyla ilgili olup tam metni yayınlamadım.

Bekir MANAV
Kaynak: Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı (Belge yayınlanacağı için doğrudan numarası verilmemiştir.)